Informatie over alimentatie

Alimentatie is een geldbedrag dat dient als bijdrage in de kosten van levensonderhoud, dat na het beëindigen van een huwelijk, geregistreerd partnerschap of samenwonen wordt betaald c.q. ontvangen. Wanneer u niet in uw eigen levensonderhoud kunt voorzien, kunt u alimentatie krijgen. Ook uw kinderen hebben er recht op. U moet daarentegen betalen wanneer uw ex-partner of kinderen niet genoeg inkomsten hebben om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. De hoogte van de alimentatie en de duur van de zijn afhankelijk van meerdere factoren. Om deze definitie te verduidelijken lichten we hier de aspecten die in deze definitie voorkomen, verder toe.

Wat betekent onderhoudsplicht
Op het gebied van alimentatie bestaat de onderhoudsplicht voor:
• Ex-partners na een huwelijk of geregistreerd partnerschap. De onderhoudsverplichting, dus de verplichting om financieel voor elkaar te zorgen, die men ten opzichte van elkaar tijdens de periode van het huwelijk of geregistreerd partnerschap had, blijft ook daarna bestaan. Als één van beide ex-partners onvoldoende inkomsten heeft om in eigen levensonderhoud te voorzien, dan moet de ander in principe alimentatie betalen. De onderhoudsplicht en daarmee de alimentatieplicht eindigt als de ex-partner die betaald krijgt trouwt , maar ook wanneer deze gaat samenwonen met een nieuwe partner op een manier alsof men getrouwd is of een geregistreerd partnerschap is aangegaan.
• Ex-partners na samenwonen. Wanneer u samengewoond heeft zonder dat u getrouwd was of een geregistreerd partnerschap had, dan bestaat er geen wettelijk recht op ontvangen en verplichting tot betalen van alimentatie door de ene partner aan de andere. Uiteraard kan het zijn dat u tijdens de duur van het samenwonen middels een samenlevingsovereenkomst hierover eigen afspraken heeft gemaakt.
• Ouders en kinderen. Ouders moeten voor kinderen de kosten van opvoeding en verzorging betalen totdat zij de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt. Wanneer een kind 18, 19 of 20 jaar is, dan moeten ouders de kosten van levensonderhoud en studiekosten betalen; dit noemt men een voortgezette onderhoudsplicht. Wanneer een kind huwt of een geregistreerd partnerschap aangaat blijft de onderhoudsplicht bestaan, echter de onderhoudsplicht van de echtgenoot van het kind gaat voor.

Hoe kan men alimentatie regelen
Alimentatie kan in gezamenlijk overleg tussen de partners geregeld worden, maar ook via tussenkomst van de rechter. Alimentatie kan geregeld worden als de relatie eindigt, maar ook daarna wanneer de persoonlijke of financiële omstandigheden dermate wijzigen dat er aanleiding tot wijziging is. Afspraken kan men vast laten leggen in bijvoorbeeld een echtscheidingsconvenant. Wanneer beide ex-partners niet samen tot een afspraak kunnen komen, dan kan de rechter gevraagd worden een alimentatieregeling vast te stellen.

Bedrag en periode van kinderalimentatie
Het NIBUD bepaalt ieder jaar wat de normkosten zijn van kinderen en dit bedrag geldt als basis voor het berekenen van de kinderalimentatie. De verzorgende ouder ontvangt de kinderalimentatie, maar wanneer de andere ouder ook voor de kinderen zorgt, zal een andere verdeling van de kosten en daarmee een ander bedrag gelden. Vanaf de leeftijd van 18 jaar tot en met 20 jaar kan het bedrag, dat strekt tot betaling van kosten levensonderhoud en studie, lager worden als het kind eigen inkomsten heeft of een studiefinanciering ontvangt. Tijdens deze leeftijdsperiode, dient de kinderalimentatie overigens aan het kind zelf betaald te worden.

Bedrag van de partneralimentatie
De hoogte van de partneralimentatie wordt bepaald door behoefte en draagkracht. Draagkracht is afhankelijk van de verdiensten en de lasten die de partner die alimentatie moet betalen heeft. Partneralimentatie is nooit hoger dan de behoefte en wordt anderzijds beperkt door de draagkracht van degene die moet betalen. Berekening vindt plaats op basis van de Trema normen. 

Periode van de partneralimentatie
Buiten de genoemde veranderde omstandigheden is er nog een tweede bepalende factor voor de duur van de partneralimentatie. Over de duur kan men onderlinge afspraken maken en de alimentatieverplichting eindigt als de afgesproken periode voorbij is. Komt u er samen niet uit, dan kunt u de rechter een periode vast laten stellen. Ook de wet kent twee mogelijke vastgelegde perioden, die gelden wanneer  de partneralimentatie op of na 1 juli 1994 is afgesproken.

In onderstaand videofragment wordt door een advocate uitgelegd wanneer en hoeveel alimentatie betaald dient te worden.